Ganapati Kimdir?

Hindu geleneğinde her şey Ganesha’yla başlar.

Shiva ve Shakti’nin çocuğu Ganesha’nın, yeni çıkılan bir yolda tüm engelleri ortadan kaldırdığına inananlar, Ganesha’nın adını anmadan hiçbir işe başlamazlar.

Ben de onlardan biriyim.

Peki Ganapati kimdir? İnsan bedeni üzerindeki fil başıyla Hint panteonunun belki de en bilinen Tanrısı nasıl olur da aynı zamanda evrenin en büyük gizemlerinden biri olarak kalabilir?


Ganesha: Zorlukların Efendisi

Hayatın temelinde iki temel ilke vardır: Mutlaklık ve muğlaklık.

Mutlaklık düzenle 
ilgilidir, kontrol etmekle ve güvende olmakla. Burası kendi korunaklı alanımızdır. Bu alanda kişi kendini güvende hisseder ama burada kalarak büyüyemez, potansiyelini gerçekleştiremez.

Belirsizlik ise kaostur, kontrolü bırakmak, bilinenden bilinmeyene adım atmaktır. Bu alan kişinin konfor alanının dışıdır ama aynı zamanda fiziksel ve psikolojik olarak büyümenin gerçekleşebileceği alandır.

Upanishadlara göre ilahiyat için kullanılan Brahman kelimesi ‘Br’ hecesinden türer. ‘Br’ büyümek anlamına gelir. Kişi ancak büyümeyi araştırarak ilahi olanı keşfedebilir; yaşamın amacı budur. Büyümek için kişinin bilinmeyene adım atması gerekir. Bilinenden bilinmeyene doğru yol alması. Ancak konfor alanının dışına adım atmak korkutucudur ve cesaret gerektirir.

Kişi konfor alanının dışına adımını attığında bu hislerle ‘Ganesha’yı hatırlar. Ganesha zorlukların efendisidir - o aynı zamanda hem ‘Vighnakarta’ yani zorlukları yerleştiren hem de ‘Vighnaharta’ yani zorlukları ortadan kaldırandır.

Her ikisi de iyidir. Ganesha bize zorlukları hediye ettiğinde, biz bu zorlukların üstesinden gelmeye çalışarak zihinsel ve duygusal olarak olgunlaşırız, bilgelik kazanırız. Ganesha yolumuzdan zorlukları temizlediğinde maddi olarak büyürüz, zenginleşiriz, refaha ereriz, başarılı oluruz. Yaşamın içindeki neşeyi, mutluluğu tadarız.

Her iki yolda da ilahi olanın keşfine bir adım daha yaklaşırız.

Bu yüzden her yeni başlangıçta Ganesha’nın ismini fısıldarız, umudumuz Ganesha’nın bize hak ettiğimize veya hayal ettiğimize giden yolda kılavuzluk etmesidir. Ta ki yolun sonunda maddesel gerçeklikle yani Ganesha’nın annesi Shakti’nin keşfiyle spiritüel gerçekliği yani Ganesha’nın babası Shiva’yı idrak edene kadar...

Ganesha: Zıtlıkların Birleşmesi

Kadın ve erkek, yaşam ve ölüm, mutluluk ve acı, başarı ve kayıp Tanrı’nın ikili (dual) yaratımlarıdır. İnsan olarak doğduğumuzda bizi çevreleyen bu kadar bilinmez varken yaşam her zaman her birimiz için dümdüz bir çizgide ve yumuşakça akamaz.

Yaşam bazen bir mutluluk festivali olduğu gibi bazen de son derece acı verici olabilir. Bazen şevkle, zevkle, istekle yaşamı derinlemesine keşfetmek isterken bazen de korkuyla karanlıkların içine çekilebiliriz. Kadim Hindu bilgeleri de bu tecrübelerden geçtikten sonra hayatı yaşamanın iki yolu olduğu fikrinde birleşir. Seçeneklerden ilki bir münzevi olarak elini eteğini dünyevi olan her şeyden çekip  inzivaya çekilmekken diğeri hayatın akışının içinde kalıp yaşamın önüne koyacağı her şeyi cesaretle karşılayan bir dünyevi olmaktır.

Kadim Hint bilgeleri Shiva’yı bir münzevi, ilahiyatın eril yönü olarak kabul eder, Shakti ise ‘dünyevi’dir, ilahiyatın dişil olan formudur. Münzevi ile dünyevinin çekiminden, Tanrıyla Tanrıçadan ‘Ganesha’ meydana gelir.

Shiva ve Shakti’nin ilahi çocuğu olarak Ganesha, sadece yüce olan öz değil aynı zamanda spiritüel bütünlüğü ve aydınlanma potansiyelini de temsil eder.

Ganesha tanrısal çocuk olarak zıtlıkların birleşmesidir. Babası Shiva’nın ruhunun ve annesi Shakti’nin bedeninin birleşmesidir.



Resim: Shiva Family- Calender Art

Ganesha’nın bedeni Tanrıça Shakti’nin dünyevi tarafını temsil ederken Ganesha’nın ruhu (atman) ilahi olan öz’dür. Ganesha’nın fil başı bütünlüğü, kendini keşfetmeyi imgelerken, ruhu bilgeliğin kaynağını sembolize eder.

Ganesha’da Tanrı ve Tanrıça dengelenmiştir. Maddesel zevk ve spiritüel bilgelik uyum halindedir.

Ganesha’nın vücut bulması bizi Hatha Yoga öğretisiyle karşı karşıya getirir.

Yoga geleneğinde ‘Hatha’ bize Ganesha’nın dengede ve uyumlu halini salık verir. HaTha etimolojisi iki Sanskrit kök kelimenin birleşiminden oluşur: ‘Ha’ ve ‘Tha’. ‘Ha’ güneş anlamına gelirken, ‘Tha’ ay anlamındadır, ancak bu iki kelime birleştiğinde ‘Hatha’ kelimesi Sanskrit dilinden ‘güçlü’ olarak tercüme edilir. Bu, yaşam gücünü ve bilinci sembolize eder.

‘Ha’ ve ‘Tha’ birbirinden ayrı olarak bize yaşamın çift kutuplu dansını fark etmek için sahip olduğumuzdan daha derin bir bakış açısı sunar. Her an ve her nefeste, evrenden kişisel ilişkilerimize kadar her şeyde pozitif ve negatif arasında bir ilişkinin varlığını fark ederiz. Son 5000 yıldır güneş ve ay ile olan ilişkimiz bize yaradılışın ve yok olmanın ve ikisi arasındaki sürdürülebilir dengenin kadim öğretilerini sunar. Tamamen canlı olmayı tecrübe etmeye alan açan bu zıtlıklar, ‘Bir’e, var olmanın görünmez uyumuna dönüşür.

Ganesha: Kaderin Yazanı

Ganapati kimdir sorusu çok yönlüdür çünkü Ganesha’yı aramak aslında kendini aramaktır. Ganesha’yı ‘arayanın’ gözünden görmektir. Ganesha ‘öteki’ olabilir. Tamamen hayal ürünü olabilir. Ganesha bu soruyu soran da olabilir... Olasılıklar sonsuzdur...En kıymetli inciler okyanusun en derininde olanlardır.

‘Ganesha’yı aramak kendini aramaktır.’

 

 

KAYNAKÇA:

Paul B. Courtyard, Ganeşa the Lord of Obstacles, New Delhi: Oxford University Press, 1985.

T.K. Jagannathan, God Worshipped by All Sri Ganesha, Pustak Mahal, 2009,

Devdutt Pattanaik, 99 Thoughts on Ganesha, Jaico Publishing House, 2011,

John A. Grimes, Ganapati Song of the Self, Suny Series in Religious Studies, State University of New York, 1995

Görsel: Devdutt Pattanaik, 7 Secrets from Hindu Calendar Art, Westland, 2009, Image 1.1, S. 2

 

 

 

Go to top