Bu yazıyı maymun zihnin nasıl çalıştığını daha iyi anlatabilmek için hazırladım. Maymun zihin kısaca gün içinde zihnin kontrolümüz dışı, rahatsız edecek şekilde yoğun ve hızlı bir akış halinde olmasıdır.

Temelde tüm huzurunuzu bozan ve dikkat dağınıklığına sebep olan şey maymun zihindir. Bir yandan işinizi yaparken bir yandan bir sürü fark etmeden geçip giden, bir konudan diğerine atlayan düşünceleri gözlemlediğinizde bunun ne kadar rahatsız edici olduğunu anlarsınız, bu akış sizde huzursuzluk yaratır. Sizi çok yorar ve bazen sizi rahatsız eden düşünceleri sonlandırabilmek için zihni durdurmak isteseniz de kontrol edemezsiniz. Maymun zihinden kurtulmanın yolu nefes, yoğun egzersiz ve meditasyondur. Egzersiz genellikle zihne geçici bir durgunluk sağlar, asıl çözüm kesinlikle meditasyona oturmayı alışkanlık haline getirmektir.

Eğer maymun zihnin taktiklerini fark etmeye başlayabilirseniz, meditasyon sırasında bunlardan uzaklaşabilirsiniz. Zihni susturmayı bir kez pratik etmeyi başardığınızda ise artık meditasyona her oturduğunda zihin sizinle o esnada daha fazla oyun oynayamayacağını kabullenmeye başlar. Zihnin oyunlarını fark etmek her zaman ilk anda kolay olmayabilir, fark edilmesi durumunda da maymun zihnin taktik değiştirerek devam etmeye çalıştığını gözlemleyebilirsiniz. Bu sebeple uyguladığı 9 taktiği bilip, oyunu bu şekilde isimlendirebilmek bize tam bir özgürlük imkanı sunar…

İlk adım zihni takip edebilmekten geçer. Maymun zihnin bu tırmanan basamaklarını bilmek ve onların hangisi olduğuna karar verebilmek ise sizi ondan özgürleştirmek için bir anahtardır. Maymun zihin meditasyon sırasında veya gün içinde size bir bir farklı dikkat dağıtan unsurlar sunacaktır. Sizi farkındalık anında erişeceğiniz bir huzur hissinden veya medite halde sürdüreceğiniz daha uzun bir andan koparabilmek için birçok farklı taktik izleyecektir. Bu taktikler yendikçe bir ileri aşaması gelecek şekilde 9 adımda devam edecektir. En güzelini en sona saklar haliyle.

Bu adımları atlatabilirseniz çok daha uzun bir süre medite halde kalabileceksiniz veya gün içinde zihninizde beliren huzursuzluğu dindirmek çok daha kolay hale gelecek.

Artık yükselme sırasıyla adımlara geçecek olursak:

1.Seviye – Fiziksel Rahatsızlık: Meditasyona oturduğunuzda kaşındığınızı veya birden odanın çok sıcak ya da soğuk olduğunu fark etmeye başlarsınız, çok aç olduğunuzu fark dersiniz ya da bacaklarınızın uyuşukluğuna daha fazla tahammül edemeyecek gibi hisseder, kıpırdanmak ya da meditasyonu bırakmak istersiniz.

2.Seviye – Şüphe: Maymun zihin sakinleştirilmek istememektedir ve 1. Aşamayı atlatırsanız gerginlik hissedecektir. Bunun için ikinci aşamada size sunacağı duygu şüphedir. Birden meditasyon esnasında bunu bir vakit kaybı olup olmadığından şüphe duymaya başlarsınız, bunun gerçekten mantıklı bir şey olup olmadığını sorgularsınız. “Haydi kalk!”, “bir sürü işin var meditasyon yapacak zamanın yok”, “bu hiçbir işe yaramıyor şu an oturmanın bir faydası yok” gibi birçok düşünce ile meditasyonun çalışmadığına sizi inandırmaya çalışacaktır.

3.Seviye – Dış Etkenler: Etraftaki seslerin sizi böldüğü düşüncesiyle öfkelenebilirsiniz. Dışarıdan geçen arabaların sesi, yan komşudan gelen televizyon gürültüsü, evde yürüyen biri gibi herhangi bir etken sizi rahatsız eder, rahatsızlığınızı düşünmekten başka bir şeye odaklanamazsınız.

4.Seviye – Arzular: Eğer ilk 3 aşamayı geçebildiyseniz, zihin artık dış sesler, bedendeki rahatsızlıklar ya da meditasyonun işe yarayıp yaramadığı ile ilgili şüpheleri bir kenara bırakmış demektir, bu esnada maymun zihin artık size 4. aşama olan arzuyu getirir. Meditasyonun tam ortasında birden canınız örneğin daha önce hiç çekmediği kadar çok hindistan cevizi suyu çeker. Bir gün kendi meditasyonlarımdan biri sırasında “ay keşke bir hindistan cevizi suyu olsa da içsek” diye sayıklamalarım beni çok şaşırtmıştı örneğin. Sadece yiyecek içecekle sınırlı kalmaz, meditasyon sırasında eğer birden bire cinsel istekliliğinizde bir yükselme hissettiyseniz bu tamamen normal. Bazı insanlarda birden gelişen seks yapma ihtiyacı, birden gözün önüne eşinin ya da partnerinin gelişi daha önce gözlenmiştir.

5.Seviye – Drama: Maymun zihnin çok güçlü silahlarından biridir. Önceki basamaklar size daha yapay bir oyun gibi gelebilir ve kolay fark edebilirsiniz, ancak dramaya gelince kişinin düşünce içine çekilerek meditasyondan kopması kolaydır. Geçmiş konuşmalar ve tartışmalar birden gözünüzün önüne geliverir veya gelecekte yapmak istediğiniz konuşmalar/hesaplaşmaların hayalini kurarken bulabilirsiniz kendinizi. Nasıl söyleseydiniz daha iyi olurdu, ya da kavga esnasında nasıl cevap vermenizle ilgili kendinizi eleştirip üzülürken yakalayabilirsiniz. Birden bire hatırladığınız çok eski bir anı hatta film bile bu drama aşamasında karşınıza çıkar.

6.Seviye – Eleştiri – 5. Seviye olan dramayla birlikte düşünebileceğimiz bu basamakta kendinize karşı negatif tutumlar sergilemeye başlarsınız. Kendinizi birden ne kadar beceriksiz/şişman/korkak gördüğünüzü fark edip kendini sabote etme eğilimleri baş gösterir. Maymun zihnin buradaki amacı sizin kendinize inancınızı sorgulatarak sizi meditasyondan vazgeçirmektir.

7.Seviye- Uyku: Giderek basamaklar yükselirken eksiksiz bir mutluluk hissetmeye daha çok yaklaşırsınız. İlk 6 aşamayı fark edip atlatabilirseniz, meditasyonda hala oturuyorsanız bu aşamada uykunuzun gelmesi, uykuya dalmanız mümkün. Uykuya dalmayı çok kötü bir olasılık olarak değerlendirmemek gerekir, eğer uyku yükseldiyse ve başa çıkamamış gibi hissediyorsanız uyuduktan sonra meditasyona geri dönmeyi deneyebilirsiniz. Vücudun yorgun olduğu anlamına da gelebileceği için bu aşamada biraz uyanık kalmayı deneyip eğer kolay görünmüyorsa vücudu dinlemek çok yanlış bir yaklaşım olmayacaksınız.

8.Seviye – Can Sıkıntısı: Maymun zihnin size “evet çok güzel meditasyon yaptın, kaç dakikadır burada oturuyorsun, artık bırakma ve başka şeyler yapma vakti değil mi?” dediğini duyarsınız. Şu ana kadar sizi diğer taktiklerle vazgeçiremediği için, “evet meditasyon yapabiliyorsun, ama sence de sıkıcı değil mi?” şeklinde daha uzlaşmacı bir yaklaşımla vazgeçirmeye çalışacaktır.

9.Seviye – Uzlaşma ve Fayda Sağlama: Tebrikler, en zorlu seviyeye geldiniz. Bu kısımda bahsedilen oyun maymun zihnin size yıllardır üzerinde düşündüğünüz bir soruna aniden çözüm bulması, harika bir iş fikri önünüze getirmesi, neden yaşadığınızı anlayamadığınız olaylara birden açıklama getirerek bir açıdan aydınlanma yaşadığınız hissini verir. Burada karar almak çok zordur, çünkü meditasyondan kalkıp bu fikri not almak sizin için gerçekten önemli olabilir ve not almayıp devam ettiğiniz takdirde meditasyon bittiğinde bu fikri tamamen unutacağınızdan emin olabilirsiniz. Veya meditasyona devam edip bir yandan da fikri unutmamaya çalışabilirsiniz ama ya meditasyondan kopmanız ya da fikri yine unutmanızla sonuçlanacaktır. Bu aşamada meditasyona oturma amacını iyi hatırlamak gerekmektedir. Fikri feda ederek daha derine inmek istiyor musunuz? Yoksa bu kadar önemli bir bilgi sadece bilinçte saklı kalmamalı, zihinde de su yüzüne mi çıkmalı. Yoga felsefesi unutsan bile gerekli tekamülün yerine geldiğini savunur.

Tüm bu basamakların her birinden sıyrılmayı pratik etmek bile sizin kendinize daha söz geçirebilir hale gelmenizi, daha özgürleşmenizi sağlar. Günlük hayatta maymun zihnin aktif olduğunu fark ettiğinizde ondan sıyrılabilmek için size rehberlik eder.

Herkes için faydalı bir çalışma olması dileğiyle.

Go to top