Yoga asanaları... gerçekten de gözüktükleri kadar acı vericiler mi?

... Ve onları illa ki yapmamız gerekiyor mu?

Yoga asanaları ile ilk karşılaşmam 1970'lerde çocukken gerçekleşti. O zamanlar Amerikan televizyonlarında ünlü olan "That's Incredible" adında bir program vardı. "Ripley's Believe or Not" adlı şovun amerikan versiyonuna indirgenmiş hali denebilir zannımca. Hakkında çok fazla bir şey hatırlamıyorum, yalnızca o zamanki çocuk aklıma işleyen ve hala da aklımdan çıkmayan bir bölüm dışında.

Bu bölümde "Yogi Birşeybirşey" (adamın adını hatırlamıyorum, sadece "yogi" diye daha önceden bilmediğim garip kelimeyi anımsıyorum) diye biri vardı. Uzun lafın kısası; bu "Bay Yogi Birşeybirşey" kendisini uzuv uzuv, parça parça katladı ve sonunda orta boy bir bavul kadar büyüklükte olan küçük bir ahşap kutuya sığdı. Bitirdiğinde seyirci programın sloganını bağırdı : "That's Incredible!"(Bu inanılmaz!)

...Gerçekten de öyleydi. Ve bu kendilerini eğip büküp hayal edilemeyecek hallere giren gizemli "yogiler" daima aklımı kurcaladı.

"Bay Yogi Birşeybirşey" nereden gelmişti?

... Tabi ki Hindistan'dan

Ne yapıyordu?

... Gerçekten kim biliyordu ki? Ama kesinlikle çok yoğun bir beden kontrolü sergiliyordu.

Bunu nasıl başardı?

... Yoga asanalarını uygulayarak...

 

O zaman, Asanalar nedir?

Son çıkan sağlık dergisinin kapağında gördüğünüz tüm o iki büklüm, esnemeli, dengeli, gerinmeli, kıvrılmalı, germeli duruşlar... Evet onlar asanalar. Yani bir şekilde asanaları temsil ediyorlar. Ama dürüst olmak gerekirse, çoğunlukla güzel bir modelin ilginizi çekmek için yaptığı havalı pozlar bunlar.

Görüyorsunuz, Yoga asanaları iki büklüm, dengeli, gergin olan ne kadar çeşit hareket varsa öyle anlaşılır oldu. Hayal edilemeyecek bedensel bükülmelerden oluşan bu yığın bugün Yoga olarak adlandırılan trendin ana dayanağı haline geldi.

Ama Yoga asanaları yalnızca garip gözüken gerilmelerden meydana gelmez.

... İşin aslı, modern zamanda ortaya çıkan "yogik egzersizlerin" büyük bir çoğunluğu Yoga geleneğinin kendisinden gelmemektedir. Yoga sürüsüne daha çok insan katıldıkça, Yoga asanalarının bu antik uygulamalarının sıklıkla anlamsız uçlara evrildiğini görmekteyiz.

Yoga duruşu bugünkü bildiğimiz haline nasıl geldi? Haydi gelin asananın kökenine ve modern zamanlara nasıl evrildiğine bakalım.

 

Asananın Evrimi

Antik zamanlarda Asana

Sanskrit bir kelime olan asana "asi" kökünden türemiştir ve bu kök "olmak" demektir. Kelime anlamıyla asana "olma hali" demektir.

Vedik (antik) zamanlarda asana basitçe "oturak" anlamı taşımaktaydı - Guru ya da saygın bir kimseye ayrılmış bir koltuk. Aynı zamanda ruhsal öğrencinin meditatif çalışmalar için oturduğu yeri de kast ederdi.

Patanjali'nin Zamanında

Modern Yoganın babası olarak görülen Keşiş Patanjali asanayı Ashtanga Yoganın sekiz basamağından üçüncüsü olarak belirlemiştir. Lakin, günümüz Yogasının ana hattı haline gelen farklı fiziksel egzersizler Patanjali'nin Ashtanga Yoga sistemi içerisinde mevcut değildi. 

 

"STHIRA SUKHAM ASANAM"

Çevirisi: Rahat ve sabit olan oturuş asanadır. -Patanjali'nin Yoga Sutraları (2:46)

Aslında Patanjali, Astanga Yoga'nın tüm tezini içeren Yoga Sutralarda asana kelimesini 4 kere kullanmış... Ve bu dört halinde de sağlam bir oturuş halini kastetmiş.

Pek çok modern Yoga hocasının Yoga'nın İncil'i dediği yerde asana hakkında bunlar söyleniyor.

 

Yoga asanaları : Sabit oturuş! Bu kadar.

Ne olursa olsun, Patanjali'nin yaklaşımı asananın evrimleşmesinde büyük bir etki göstermiştir, asana kelimesinin bir yer değil de bir şekil olarak anlaşılmaya başladığını görüyoruz.

 

O zaman keşiş Patanjali neden böyle bir ayrım yaptı?

Çünkü, pranayama için gerekli zindelik elde edilebilmesi ve daha yüksek meditasyon çalışmalarında fiziksel ve zihinsel dikkat dağıtıcı şeylere karşı irade geliştirilebilmesi için bedenin sağlıklı olması ve zorlanmalar ile yorgunluğa dayanıklı olması gerektiğini biliyordu.

Patanjali'nin zamanındaki oturuş şeklindeki Yoga asana, modern zamandaki asana kelimesinin kullanımına kaynaklık edecekti.

 

Modern Zamanlarda

Bugünlerde, modern yaşam tarzının bir sonucu olarak insanların fiziksel(ve zihinsel) olarak meditasyon için oturma becerileri gitgide azalıyor. Tabi bu sadece son yıllar için geçerli değil. Yüzyıllardı yavaş bir bedensel ve zihinsel dejenerasyon yaşanıyor.

Ama modern zamanlarda özellikle Batı toplumlarında beden sağlığını geliştirmek için gösterilmesi gerekecek çabanın daha da arttığı reddedilemez. Sıradan bir insan ayak parmaklarına dokunmakta bile zorlanıyor ve sabit, rahat, dağılmayan bir şekilde bir süre bile oturmak çoğu kişi için ciddi bir zorluk. (Hatta belki imkansız diyebilir miyim?)

... Yani doğal olarak zaman içerisinde Yoga'nın fiziksel uygulamaları da gelişmeye başladı. Yoga pozlarının çağına girin. Yoga asanası şimdi pek çok farklı fiziksel pozisyona evrildi...

 

Yoga asana : Neden?

*Farkındalığı tekrar yaratmak için...

*Çılgınca dağılmış bedeni, zihni ve duyguları tekrar bağlamak için...

*Bedeni ve zihni meditasyonda uzun süre oturabilmeye şartlamak için.

Kısacası...  fiziksel ve zihinsel sabitlik ve rahatlık için daha bilinçli ve çeşitli çabalar gerekli hale geldi.

 

Bugün Asana

Yoga asana terimi bugün fiziksel bir poz ya da yoga pozisyonu olarak algılanır hale geldi. Ama en başından itibaren Yoga asanalarını sadece jimnastik olarak görmememiz önemlidir.

Ne yazık ki, modern zamanlarda Yoga çalışması öyle bir hal aldı ki bazı durumlarda tamamen bedensel çalışmaya dönüştü, aynı şekilde birincil ve genellikle de tek amaç fiziksel seviyede kaldı. Asana Yoga dersleri Yoga'yı ele geçirdi. Aynı Yogacharini Meenakshi Devi Bhavanani'nin "Modern Zamanlarda Yoga" başlıklı makalesinde yazdığı gibi:

"Yakın zamanlarda materyalist ve tüketim kültürü, yoga'nın antik ruhani bilimini sardı ve onu neredeyse tanınamayacak hale gelene kadar bozdu. İnsanı beden bilincinden özgürleştirmesi ve onun üzerine çıkabilmesi için tasarlanan Yoga bilimi, tam zıttı haline gelerek beden bilincini destekleyen bir araç haline geldi. "Güzel Beden" üretmeyi amaçlayan "Esneklik Kültü" ortaya çıktı. Bedenin katı fiziksel kullanımı, bir şeyleri başarmak, güç, yüksek verimlilik ve cinsellik pratiğin amacı haline geldi. Bu ağır fiziksel çalışmanın sonucu ortaya çıkan adrenalin patlaması bağımlılık yapıcı bir hal aldı. Yoga "faydacı" hale geldi. Aynı zamanda ismini Yoga öğretmeni olarak ünlendiren bir kaç şanslı kişi için karlı bir kariyer haline geldi."

Asana Çalışması

Modern Yoga dünyasında Yoga asanaları ve performansları hakkında çokça tartışma dönüyor. Bugün uygulanan pek çok yogik asana mevcut ve her birinin inanılmaz sayıda varyasyonu mevcut... "Yoga başınızı" döndürmeye yetecek kadar!

Sözde Yoga eğitmenlerinin pek çoğu asananın mükemmelleştirilmesini Yoga'nın en önemli öğesi olarak görüyor. Ben katı bir şekilde sadece Yoga asanası öğreten birisinin Yoga öğretmediğine inanıyorum. Yoga kıyafetleri altında modaya uyan fitness eğitmenleri var!

Ama bugünlerde iyi bir Yoga eğitimi bulmanın zorluğunu anlıyorum... Böyle dediğimde eminim ki Yoga çalışmasının sadece fiziksel yönünü değil, daha derin boyutlarını da kast ettiğimi biliyorsunuz... ve aynı şekilde yogik yaşamı tüm seviyelerde yaşamayı...

Yoga %99 farkındalıktır! Hatha Yoga asanalarının da olduğu gibi fiziksel çalışmalar farkındalık geliştirmek için araçlardır. Asanaların ötesinde Yoga'nın sunabileceği pek çok şey mevcuttur. Bu nedenle Yoga çalışmanıza tüm seviyelerde dönüşüm getirecek bir araç olarak bakın ve böylece kesinlikle dönüşümü bulacaksınız... tüm seviyelerde!

Yogacharya Michael



Tercüme : Dr. Çağın Çilingir
Kaynak   :
http://integralyogamagazine.org/yoga-asanas-the-3rd-stage-of-yoga/

Go to top