Pitta, Sanskrit kökenli bir kelime olup tap (ısıtmak) kökünden gelmektedir. Ateş ve su elementlerinden oluşur.

Ateş ve su elementlerinin özellikleri, sıcak, keskin, hafif, akışkan, hareketli ve yağlıdır. Pitta beden tipine sahip kişiler bu özelliklerin birçoğunu taşırlar. Fizyolojimizdeki temel işlevleri; metabolizma, sindirim ve dönüşümdür. Bedenimizde besinlerin sindirilmesini sağlayan enzimler ve metabolizmayı düzenleyen hormonları kontrol eder ve biyokimyasal tüm süreçlerden sorumludur. Zihnimizde ise Pitta, kimyasal dürtüleri anlayarak, düşüncelere dönüştürür. Bu bağlamda Pitta, beden ve zihindeki tüm dönüşümleri yürütmektedir. Pitta’nın fizik bedenimizdeki ana merkezi, sindirimin de merkezi olan ince bağırsaklardır. İkincil merkezleri ise; kalp, karaciğer, safra kesesi ve dalaktır.

Pitta, doshalar arasındaki en sağlıklı ve sindirim sistemi en güçlü olanıdır. Sindirim sistemlerinin güçlü oluşu da elementi ateşe bağlıdır. Ateş simyada olduğu gibi burada da dönüştürücüdür.

Pitta bünye tipindeki kişiler ortalama bir beden yapısına ve iyi gelişmiş kas gruplarına sahiptir. Vücutları dengeli, orantılı ve metabolizmaları da güçlüdür. Tenleri güneşe karşı duyarlıdır. Genellikle açık renkte cilde sahip olurlar ve bu ciltler kızarmaya, kırmızı lekelere ve deri alerjilerine meyillidir. Saçları erkenden beyazlamaya ve dökülmeye müsaittir ve ince, yumuşak, düz bir yapıya sahiptir. Renk olarak sarı ya da kızıl olma ihtimali yüksektir. Gözleri keskin bakışlara sahip olan Pitta’ların genellikle renkleri de parlak renklerde (mavi, yeşil gibi) olur. Gözlerinin keskinliği onları ikna edici ve tartışmalarda istisnai durumlar dışında haklı çıkan taraf kılar. Ciltleri narin ve pürüzsüzdür, ancak yağlıdır. Damarları Vata’lar da olduğu gibi belirgin değildir. El ve ayakları genellikle sıcaktır. Çok kolay terlerler ve daha serin iklimlerde rahat ederler. Metabolizmalarının güçlü olduğu kadar iştahları da oldukça iyidir. Yemek iştahı ve su ihtiyacı daima fazladır. Metabolizmaları iyi çalıştığı için kolaylıkla kilo alıp verebilirler. Sindirim sistemleri sıcak ve güçlüdür. Sindirim sistemlerinin güçlü olması sebebi ile gençken çok toksin barındıran yiyecekleri bile kolaylıkla sindirebilirler. Boşaltım sistemleri de oldukça iyi çalışır.

Pitta bünye tipindeki kişiler, akıllı ve keskin zekaya sahip kişilerdir. En büyük erdemleri, cesaretleridir. Dengede olan Pitta tipindeki kişiler için örnek karakterler diyebiliriz. Hedef odaklı, doğal lider ve planlamacıdırlar. Hem rekabetçi hem de adil olabilirler. Araştırıp sorgulamayı, analiz yapmayı ve öğrenmeyi çok severler. Görsel hafızaları oldukça güçlüdür. Kendilerini iyi ifade edebilen, güçlü ve sağlam fikirleri olan kişilerdir. Genellikle politika, ticaret, yöneticilik, araştırmacılık ve öğretmenlik gibi mesleklerde başarılı olma eğilimleri vardır. Kolay kızıp öfkelenebilen karakterlerdir; fakat çok da kolay sakinleşirler. Uykuları normal ve derindir, çok sık rüya görebilirler ve rüyaları yoğun temaları olan rüyalardır. Rüyalarını da çoğunlukla hatırlarlar.

Pitta’lar, ateş elementi baskın olduğu için yaz aylarında sıcağın artması ile dengesizlik yaşamaya başlayabilirler. Beslenmelerine katacakları sıcak, acı, yağlı, ekşi, tuzlu ve acı tatlar, sirke gibi soslar, fermente gıdalar mide asitlerini arttırıp mide yanmasına sebep olabilir. Uç durumlarda yanlış beslenme, yaşam tarzı, çok uzun süren egzersizler, detokslar, oruçlar, güneşte kalmak dengelerini oldukça kaçırır. Öfke, nefret, kıskançlık, şiddet, hırs barındıran duygular da dengesizliğini oluşturan duygulardır.

Pitta dengesizleşmeye başladığında fiziksel olarak, mide yanması, reflü, ishal, ağızda ekşi ve asitli bir tat, mide bulantısı, aşırı terleme, bitkinlik, baş dönmesi (vertigo), cilt hastalıkları, ateş, iltihap ya da akut enfeksiyon, ülser, kanama bozuklukları, tansiyon, kalp hastalıkları, crohn hastalığı, kalınbağırsak iltihabı, sedef hastalığı, kolit, kramplar, yağ metabolizması bozukluğu ve böbrek hastalıkları meydana gelebilir. Ruhsal olarak da asabi, öfkeli, sabırsız, kontrolcü, katı, eleştirel, yargılayan, aşırı derece rekabetçi olabilirler.

Pitta’yı dengede tutmak ya da dengesi bozulduğunda dengeye getirebilmek için mevsiminde yetişmiş gıdaları pişirdikten sonra ılık hale geldiğinde tüketmelidir. Tat olarak, tatlı, kekremsi tatları tercih etmelidir. Her doshada olduğu gibi düzenli bir hayat ve beslenmeye ihtiyacı vardır. Suyu ve sıvı gıdaları ısısını arttırmayacak ölçüde ılık olarak içmelidir. Pitta’lar genellikle serinletici ve alkalize edici tahıllar (kinoa, akdarı, yulaf, arpa) ile enfeksiyon önleyici, kanı temizleyen yeşil sebzeler (ıspanak, roka, pazı, nane vb.) tüketmelidir. Şeftali, nektarin, kavun gibi tatlı ve sulu meyveler, ghee (sade yağ) ya da Hindistan cevizi yağı gibi serinletici yağlar ve taze peynirler Pitta için uygundur. İştahları çok açık olduğundan gereğinden fazla yeme eğilimleri vardır; mideyi tam doldurmadan yemeklerine son vermeyi alışkanlık haline getirmelilerdir. Yağ metabolizması hassasiyeti yaşanacağından süt ürünlerini dozunu kaçırmadan tüketmek en iyisi olacaktır. Acı ve pul biberden kesinlikle kaçınmalıdır. Sindirimi iyi durumdayken hayvansal gıda tüketilebilir ancak yine dozu çok önemlidir. Bakliyatlar ile ilgili çok sıkıntıları yoktur, neredeyse her bakliyat tüketilebilir. Pitta’ların rekabetçi ve hırslı yanlarını törpüleyebilme ve yapıcı bir noktaya çevirebilmeleri için daha üretken tutkulara odaklanmaları gerekir. Yoksa başarma hırsı kendilerine ve çevresindekilere zarar verecek noktaya gelebilir. Ortak çalışmalar yürütürken de başkaları ile ortak bir hedef belirlemeden çalışmaya başlamamalıdırlar, yoksa rekabet duygusu Pitta’ları yiyip bitirecek hale getirebilir. Söylemlerine daima dikkat etmeliler, konuşurken kelimeleri seçmelilerdir. Sivri dilleri çevresindekiler için yıkıcı olabilir. Gün boyu sakin kalabilmek, olumsuz duyguları kontrol edebilmek için günde en 8 saat uykuya ihtiyaçları vardır. Uykuları düzenli ve en az 8 saat uyuyacak şekilde sisteme sokulmalıdır. Pitta’lar yoga pratiklerini, yoğun ve sert egzersizlerden çok sakin ve serinletici olacak şekilde düzenlemelidir. Doğada zaman geçirmek özellikle meditasyon yapmak Pitta için büyük şifa kaynağıdır. Her beden tipinde de geçerli olan burun ve dil temizliğine her sabah özen gösterilmelidir. Pitta için serinletici olan Hindistan cevizi yağı ile banyo öncesi masaj yapılması bedeni serinletir ve rahatlatır, aynı zamanda dil temizliğinden sonra 25-30 dakika boyunca Hindistan cevizi yağı ile ağız çalkalanmalıdır.

Son olarak Ayurveda’nın tüm bu kadim bilgilerine göre yaşam biçimimizi düzenlememiz, prensiplerine uyum sağlamamız bizi öz disipline sokacak ve daima doshamızı dengeleyecektir. Unutmayalım ki, dengeli Pitta’nın başaramayacağı hiçbir şey yoktur!

SİTEDE ARA

Go to top