Ayurveda’nın kökenine inip ne olduğundan bahsetmeden önce; kısaca Ayurveda’nın ne olmadığına ve doğru bilinen yanlışlara değinmek istiyorum. Ayurveda salt tedavi amacı güden bir alan değildir, hastalık ve tedaviden çok daha fazlasıdır.

Ayurveda, bedene yaptığı etkileri, kişiye uygunluğu ve niteliği bilinmeden; test edilmeden tavsiye edilen ot karışımları, bitki suları, detoks çayları değildir. Ayurveda bir beslenme önerileri, yemek tarifleri kitabında yazanlar değildir. Alternatif diye nitelendirilebilecek bir tıp alanı ise, hiç değildir; çünkü herhangi bir şeyin alternatifi değildir. Öyleyse Ayurveda nedir?

Ayurveda, holistik (bütüncül) bir medikal sistem bilimidir. İlk olarak, dünyanın en eski ve günümüze kadar ulaşmış yazıtları olan Veda’larda, bilinen en eski dil olan Sanskrit dilinde kaydedilmiştir. Ayurveda’nın sanskrit dilindeki anlamı ‘yaşam bilimi’ dir. ‘Ayus’ yaşam, günlük hayat; ‘veda’ bilim, bilmek anlamlarına gelir. Adından bile fark edilebileceği gibi bu engin sistem bilimini, yazının başında bahsettiğim birkaç popüler kavram içine sığdırmaya çalışmak doğru değildir. Bu şifa sistemi, özellikle Hindistan’da, 5000 yıldan fazla süredir uygulanmaktadır.

Ayurveda, bir mikrokozmos olan insanın, kendi içinde bir evren olduğunu öğretir. İnsan, çevrenin kozmik gücünün, yani makrokozmosun bir parçasıdır. Insanın bireysel varlığı, bütünsel kozmik dışavurumdan ayrı tutulamaz.

Ayurveda, sağlığa ve hastalığa bütüncül açıdan bakar: birey ve kozmik ruh, birey ve kozmik bilinç, enerji ve maddenin kalıtımsal ilişkisini dikkate alır.

“Evreni ayakta tutmakta olan kozmik düzen, insanın kaderini yöneten manevi düzenden farklı değildir.” sözü(1) ile Pramahansa Yogananda da bu bakış açısını vurgular.

Batı’nın Ayurveda öncülerinden Dr. Vasant Lad “Ayurveda bilimi, durmadan değişen araştırma verilerine dayanmaz; Kozmik Bilincin mükemmel bütünlüğünü ifade eden bu bilimi içselleştiren Rishilerin (kadim, farkındalığa erişmiş varlıklar, hakikati görenler), içe dönüş ve meditasyon yoluyla elde ettikleri ebedi bilgeliğe dayanır.”(2) demiştir.

Bu nedenle Ayurveda, zamansız bir bilim ve bunun sonsuz yansımalarıdır. Değişmez evrensel yasaların, insan bedenindeki izdüşümleridir. Her yeni araştırma sonucu ile değişikliğe uğramaz; ancak her birey için bedensel, zihinsel ve ruhsal ileri kavrama gerektirir. Ilkeleri, tıpkı evrensel yasalar gibi sabittir; fakat yine aynı evrensel yasalar gibi, her değişime ayak uydurabilecek niteliktedir. Çevre koşullarının farklılıklarına uygun biçimde evrensel yasalar işlemeye aynen devam eder. Bir kap içindeki sıvının ısıtıldığında kaynaması değişmez bir evrensel yasadır; fakat içinde bulunan sıvının cinsi, dış basınç, ısının derecesi gibi değişkenlere bağlıdır.(3) Nasıl ki bu koşullar sağlandığında kaynama her şekilde gerçekleşiyorsa; insanda da gerekli koşullar sağlandığında gerçekleşmesi kaçınılmaz olan evrensel yasaların gözlenmesiyle Ayurveda bilimi oluşmuştur.

Bütüncül bir yaklaşım olan Ayurveda’nın kapsamında sadece bilim değil; aynı zamanda din ve felsefe de yer alır. Burada ‘din’ kelimesi, günümüzde anlaşıldığı üzere Müslümanlık, Hristiyanlık, Musevilik, Atestlik, Deistlik vb. anlamlarında değil; yaşamın tüm yönlerine açılan farkındalık kapılarının bulunduğu ’olma’ haline giden yolda iletkenliği sağlayan inançlar ve disiplinler sunmak anlamında kullanılmıştır. Çünkü Ayurveda’ya göre tüm yaşam yolculuğu kutsaldır. ‘Felsefe’ kelimesi ise, gerçeğe/hakikate duyulan aşkı ifade eder. Ayurveda’ya göre hakikat varlıktır: saf varoluş, yaşamın kaynağı. Ayurveda, hakikat biliminin, yaşam halinde ifade edilmesidir.

Evren bize, mükemmel uyum ve iyilik haline erişebilmek için takip edebileceğimiz kusursuz bir yol haritası yaratmıştır. Bu anlamda Yoga ve Ayurveda, temelde bir madeni paranın iki yüzü gibidir. Biri olmadan, diğerini gerçekten elde etmek mümkün değildir. O kadar birbirleriyle ilişkili ve iç içedirler ki; onları ayrı tutmak imkansızdır. Bu konuda Dünyaca tanınan Dr. David Frawley “Ayurveda, yogik bilimin şifa dalıdır. Ayurveda, Yoga’nın terapötik dalıyken; Yoga, Ayurveda’nın manevi/ruhsal yönüdür. Yoga, öz-fakındalığı hedefleyen ve esas maksadı zaman ve uzayın ötesindeki gerçek doğamızın keşfi olan bir ruhsal gelişim bilimidir. Bu süreç, sağlıklı bir beden ve zihin ile desteklenir.” diyerek devam etmiştir “Medikal bir terapi süreci olan Yoga, geleneksel olarak, hem fiziksel hem de zihinsel tedavi ile ilgilenen Ayurveda’nın bir parçasıdır. Ayurveda, fiziksel hastalıkları iyileştirmek için yoga pozları, nefes egzersizleri gibi yogik metodlar kullanır. Zihinsel Ayurvedik tedaviler, manevi gelişim için mantra ve meditasyon gibi yoga pratikleri içerir. Ayurvedanın zihne dair bakış açısı, Yoga felsefesinden ve bilincin farklı seviyelerdeki anlayışından gelir. Ayurveda ve Yoga psikolojisi, esasında aynıdır; ancak son yıllarda ayrı tutulmaya başlanmıştır. Bu durum, özellikle Batı’da insanların, yoga eğitmenleri dahil, Yoga ve Ayurveda arasındaki bağlantıyı çoğu zaman bilmediklerinden kaynaklanır.” (4)

Ayurveda, Batı’da ezoterik bir bilim olarak görülmektedir. Oysa, pratik ve basit bir hayat bilimidir ve ilkeleri evrensel olarak her bireyin günlük yaşantısına ve varlığına uygulanabilir. Ayurveda, insan yaşamının her yönüne ve her elemente hitap eder; yüzyıllar boyunca daha büyük bir uyum, barış ve uzun ömürlülük arayışında olanlar tarafından test edilmiş ve saflaştırılmış bir rehberlik sunar.

Batı tıbbı ve düşünce tarzı, bireyselliği genelleme ve kategorize etme eğilimindedir. Örneğin Batı kavrayışında normallik anlayışı, çoğu insanda ortak olanın normu oluşturduğu yönündedir. Ayurveda normallik kavramının bireysel olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgular; çünkü her insan bünyesi, kendine has ve anlık mizacını ve işlevini sergiler.

Doğu anlayışının anahtarı kabul, gözlem ve deneyken; Batıda sorgulama, analiz ve mantıksal çıkarımlardır. Doğu, subjektifliği vurgularken; Batı zihni genellikle objektifliğe bel bağlar. Doğu bilimi, subjektiflik ve objektifliğin ayrımının ötesine geçmek için birliği öğretir. Yaklaşımdaki bu farklılık, bazı Batılıların Ayurveda metodlarını kavramada neden güçlük çektiğini açıklayabilir.

Dr. David Frawley, Batı’da yoga uygulamalarına Ayurveda’yı tekrar dahil etmenin önemini vurguladığı bir makalesinde şöyle yazmıştır: “Yoga, içsel/ruhsal bir pratiktir. Bu, yoganın bakış açısını medikal olarak kullanamayacağımız anlamına gelmez ama ana hedef veya yön bu değildir. Ana hedefi bu şekilde belirlemek, yoganın esas anlamından farklı şekillerde uygulamayı gerektirir. Eğer hedefimiz, Yoga’yı bir medikal sisteme dönüştürmek ise, o zaman Yoga’yı Ayurveda yönüne çevirmek gerekir. Yoga, şifa sağlamak amacıyla uygulanacaksa; Ayurvedik teşhis, tedavi ve koruyucu sağlık esasları benimsenmelidir. Aslında, Hindistan’da Ayurveda’dan ayrı tutulan bir yogik tıp sistemi hiçbir zaman var olmamıştır. En önemlisi, Yogik metinlerde hastalık, patoloji, teşhis veya tedavi stratejilerine dair Ayurveda’dan farklı bir yaklaşıma rastlayamayız.”(5)

Ayurveda, sağlıklı bir insanın, iyilik halini devam ettirmesini; hasta bir kişinin ise sağlığını yeniden kazanmasını sağlar. Medikal-metafiziksel iyileştirici bir yaşam bilimidir, tüm şifa sanatlarının anasıdır. Ayurveda uygulamaları, kişinin mutluluğunu, sağlığını ve yaratıcı gelişimini desteklemek için dizayn edilmiştir.

Ayurveda, ‘bir’liğe giden ruhsal yolculukta mükemmel denge ve uyumun sağlanabilmesi için ışık tutan bir rehberdir. Bireye özgü ve muhteşem biçimde detaylandırılmış, son derece kişisel olan bu bütünlük ve sağlık yolculuğunda yardımcı olması için çizilmiş bir yol haritasıdır.

Devam edecek

 

(1) Yogananda, P. (2014) Autobiography of a Yogi, Bir Yogi’nin Otobiyografisi. Çeviren: Sayat Arslanlıoğlu, Klan yayınları, İstanbul.
(2) Lad, Dr. Vasant, Ayurveda The Science of Self-Healing (1987), Lotus Press, Wisconsin, Preface.
(3) https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Map%3A_A_Molecular_Approach_(Tro)/11%3A_Liquids%2C_Solids%2C_and_Intermolecular_Forces/11.05%3A_Vaporization_and_Vapor_Pressure., (Erişim tarihi: 31 Mayıs 2020)
(4) Frawly, Dr. David, Ayurveda and the Mind the Healing of Consciousness (1997), Lotus Press, Wisconsin, p:5.
(5) https://www.banyanbotanicals.com/info/ayurvedic-living/living-ayurveda/yoga/yoga-and-ayurveda/., (Erişim tarihi: 31 Mayıs 2020)

 

 

 

 

 

SİTEDE ARA

Go to top