Pranayama, nefesin bilinçli farkındalığıdır. Hem enerji veren hem de vücudu rahatlatan yaşam gücüdür. Sanskritçe de prana “Yaşam gücü’’ anlamına gelir. Pranayama terimi iki sözcükten oluşur; “Prana’’ ve “Yama’’.

Sanskrit dilinde Prana; nefes, enerji, hayat, yaşam   enerjisi, Yama ise durdurmak, yönetmek, kontrol anlamına gelir.  Pranayama   yaşam gücünün kontrolüdür.  Prana, tüm evrene nüfus eden hayati veya eterik kuvvettir. O, her yerde mevcuttur; kayalar, böcekler, hayvanlar ve insanlarda. Pranayama yoganın ayrılmaz bir parçasıdır. Kontrollü nefes, hem yoga pozlarının ritmini   hem de meditasyon için zihni rahatlatmayı sağlar.

Pranayama dört faklı aşamadan oluşur: 

  1. Puraka (inhalasyon); nefes almak
  2. Abhyantara kumbhaka (inhalasyon sonrası ilk duraklama); nefes aldıktan sonra nefesi tutmak
  3. Rechaka (ekshalasyon); nefes vermek
  4. Bahya kumbhaka (ekshalasyon sonrası ilk duraklama); nefesi boşalttıktan sonra nefesi tutmak

Pranayama’nın her aşaması, fiziksel farkındalığı arttırmanın ve iç gözlemin uygulanmasının etkisine sahiptir. Bu nedenle, bir bütün olarak pranayama, yoga pratiğinin ayrılmaz bir parçasıdır ve aydınlanmanın nihai yolunda önemli bir unsurdur. Özellikle nefes burundan alınıp, burundan verilir.  Pranayama güçlü bir tekniktir, düzenli ve doğru uygulandığında asanalara göre fiziksel ve duygusal   durum üzerinde daha da hızlı etkisi vardır. Pranamaya egzersizleri; yüksek tansiyon, beynin travmatik   hasarları, akut süreçleri ve kan hastalıkları gibi sorunları olan kişilere tavsiye edilmez.

Pranayama’nın Faydaları: Pranayama-beden, duyular, zihin ve bilincin temizlenme yoludur.  Pranayama vücudun enerji düzeyini ve akciğer kapasitesini arttırır ve maksimum havalandırmaya ulaşmasını sağlar.  Nadiler (enerji kanalları) temizlenir. Zihin sakinleşir ve dingin olur. Pranayama yaparken sırtımız düz ve rahat bir oturma konumunda olmalıdır.  Bu durumda meditatif duruşlar; Sukhasana, Vajrasana, Sıddhasana, Padmasana olabilir. Sırt düz, eller rahat ve dizlerin üzerinde, baş dikey ve hizalanmış beden ile bu süreç kolaylaşır. 

Kapalabhati: Kapalabhati evrensel nefes egzersizidir. Beyin fonksiyonlarını iyileştirmek için yapmak çok yararlıdır. Kapalabhati; burun ve solunum organları için katartik egzersizdir. Pasif nefes ve aktif nefes olan pranayama’nın bir parçasıdır. Sinüsleri temizler, zihin aydınlanır. Kapalabhati tam olarak “Parlayan Kafatası’’ olarak tercüme edilir. “Kapala’’ kafatası, “Bhati’ ise parlayan, ışık, temiz, anlamına gelir.  Kapalabhati aynı zamanda hem Shatkarma (Yoga da arınma uygulamaları) hem nefes tekniğidir.

Patanjali’nin Yoga Sutra kitabında ise pranayama; düzgünce yerleşmiş olan bir duruşda/postürde nefesin kontrollü alış ve verişi olarak tanımlanıyor. Pranayama sadece yogik ve felsefi bir şekilde beden ve ruhu bir arada tutmaya yarayan bir nefes alış ve veriş şekli değildir, aslında içimize çektiğimiz oksijen miktarının disiplinli teknikler doğrultusunda alınması, vücutta hava yoluyla kimyasal değişiklikler yaratır.  Toksinlerin temizlenmesine, vücuttan atılmasına yardımcı olur. Solunum sistemini sağlıklı tutmak için yapılan pranayama ile aslında dolaşım sistemini ve dolaylı olarak sindirim ve boşaltım sistemlerini de etkilemiş oluruz. Bu nedenle bedenin tüm sistemleri ve sağlığını doğru bir şekilde uyarmış ve arındırmış oluruz. Aynı zamanda zihnimiz üzerindeki kontrolü ele almamızı sağlayan ve konsantrasyonumuzu arttıran, dolayısıyla niyetlerimiz, düşüncelerimiz ve eylemlerimizi, irademizi kontrol altında tutmamızı sağlayan bir şeydir. Ve tüm nefes egzersizlerine nefesi tamamen boşaltarak başlanır, nefes alarak bitirilir. Yoginin yaşamı günlerle değil, aldığı nefeslerle ölçülür. Bu sebeple ağır ve derin nefesin uygun ritmik kalıplarını uygular. Bu ritmik kalıplar solunum sistemini güçlendirir, sinir sistemini yatıştırır ve istekleri azaltır. Arzular ve istekler yok olunca zihin özgürleşir ve konsantrasyon için uygun bir araç haline gelir.

Üzerindeki külleri rüzgarla dağılan ateş nasıl parlarsa, bedendeki ilahi ateş de bedenin arzu külleri pranayama pratiğiyle savrulduğunda tüm haşmetiyle öyle ışıldar…

SİTEDE ARA

Go to top