Yoga, Sanskrit bir kelimedir. Sanskrit dili, Latin dili gibi kutsal ve yazınsal bir dildir. Köken olarak Hint-Avrupa dil ailesinin Hint-İran alt grubuna aittir.

Bazı tezler, bu dilin Hindistan’a İÖ 2000’lerde yerleşen Kuzey Asyalıların dili olduğunu, Baltık ve Slav dilleriyle birçok ortaklığı olduğunu savlar. 

Yoga terminolojisi Sanskrit’tir. Bu noktada yaygın yapılan bir yanlış Sanskritçe denmesidir. Sanskritçe diye bir kullanım doğru bir kullanım değildir.

Yoga, Sanskrit dilinde ‘yug’ kökünden gelir ‘yuc’ okunur ki bilindiği üzere birleştirmek, bir olmak gibi anlamlardadır. Sanskrit, her ne kadar ölü bir dil olsa da bugün Hint altkıtasında farklı biçimlerde yaşamaktadır. Modern bir biçimde Hindi (Hint dili) ne dönüştüğünde bu dilin özelliği olarak sondaki kısa (a) okunmaz. Bizim yoga dediğimiz Hindistan’da yog’tur. Aynı ayurveda’nın ayurved, asana’nın aasanolması gibi.

Yog, İngilizce’ye Ön Hint-Avrupa kanalından ‘yoke’ olarak geçmiş. Yoke; bağlamak, birleştirmek anlamına gelir. Birçok Avrupa dilinde de aynı kullanımdadır.

Buraya kadar bilindik, aşina olunan bilgileri yineledik. Şimdi, dilbilimcilerin tartışmasına açık bazı konuları gündeme getirmek istiyorum. Yanlışlanmayı seve seve göze alarak:
Yoğurt, yoğ kökünden gelir ki yoğunlaşma, yoğuşma anlamındadır. O zaman yoğurt kelimesi ile yoga kelimesi arasında kökensel bir akrabalık kurmak mümkündür.

Yoga’nın birleştirmek, bütünleştirmek anlamına geldiğinde söz ettik. Farsça, bir anlamına gelen ‘yek’ de yoga ile akraba bir sözcüktür. Yek, Türkçede de kullanılır. Yekpare, yeknesak, yek geçerim…Tavlada atılan hepyek!


Türkçe’nin Ural-Altay dil ailesinden olduğunu da vurgulayalım. Kelimeler arasında coğrafi ve sosyal nedenlerle alışverişlerin olması doğaldır. Burada sadece çokça kullandığımız bir terimin altını biraz kazımaya çalıştım. Katkılarla belki kazı daha da derinleşebilir.

SİTEDE ARA

Go to top